Marcin Luter w cytatach

Jan Fryderyk I (1503-1554), portret autorstwa  Łukasza Cranacha Starszego z 1531 roku Jan Fryderyk (Johann Friedrich) I był najstarszym synem elektora saskiego Jana Sta łego (1468–1532) z jego pierwszego małżeństwa z Zofią (1481–1503), córką księcia Meklemburgii Magnusa II. Jan Fryderyk poślubił Sybillę von Jülich-Kleve-Berg (1512–1554), córkę księcia Jana III, 9 lutego 1527 roku w Torgawie. Jan Fryderyk promował Reformację, podobnie jak jego wuj i ojciec przed nim. Skonsolidował Kościół Krajowy i wypromował Uniwersytet w Wittenberdze. Od 1539 roku ustanawiał nowe konsystorze, które regulowały zarządzanie majątkiem kościelnym. Jego nauczycielem był Georg Spalatin, którego obdarzał wielkim szacunkiem przez całe życie. Na zamku w Torgawie zbudował kaplicę i zaprosił Lutra do odprawienia inauguracyjnego nabożeństwa w 1544 roku. W okresie separacji monet saskich wspólne monety uzgodnione między Ernestynami i Albertynami po podziale lipskim w 1485 roku zostały tymczasowo zawieszone od 1...

Rady w sprawie Interim lipskiego, malowidło ścienne na zamku Albrechtsburg w Miśni, 1910 Po zwycięstwie cesarza Karola V w wojnie szmalkaldzkiej nad Związkiem Szmalkaldzkim, podjęto liczne działania rekatolicyzujące w ramach tzw. Interim augsburskiego w 1548 roku. Choć protestantom udało się tymczasowo wprowadzić w życie kielich dla osόb świeckich i małżeństwo duchownych, nie spotkało się to z aprobatą przedstawicieli strony katolickiej. Ponieważ były sojusznik Karola V, nowy elektor Saksonii Maurycy Wettyn, skłaniał się do rozwiązań reformacyjnych, powierzył Filipowi Melanchtonowi i jego doradcom elektorskim zadanie opracowania nowego porządku kościelnego. Maurycy przedstawił parlamentowi lipskiemu do zatwierdzenia kombinację różnych formuł. Tak zwane artykuły lipskie mieszały elementy teologii protestanckiej i reformowały stanowisko katolickie. W nowo opracowanej formie zamierzano zachować mszę łacińską, święta maryjne i Boże Ciało. Jednakże stany tylko częściowo przyjęły artykuły...

Maurycy Wettyn (1521-1553) Książę Maurycy Saski podczas Interim augsburskiego w 1548 roku przyjął stanowisko lojalne wobec cesarza Karola V, co wynikało z kilku przesłanek politycznych i osobistych. Maurycy, będąc jednym z prominentnych książąt saskich, starał się w tym okresie zachować swoją pozycję i bezpieczeństwo swojego państwa w kontekście narastających napięć religijnych w Cesarstwie. Poparcie dla cesarza było więc w dużej mierze motywowane pragmatyzmem politycznym – książę dążył do uniknięcia otwartego konfliktu z monarchią, co mogłoby osłabić jego władzę i autorytet w Saksonii. Ponadto, lojalność wobec Karola V dawała mu możliwość negocjowania korzystniejszych warunków dla swojego księstwa w ramach szerokich reform religijnych i politycznych narzucanych przez cesarza. Jednocześnie postawa Maurycego wywołała mieszane reakcje wśród książąt ewangelickich. Wielu z nich, zwłaszcza tych bardziej radykalnych w kwestiach religijnych, postrzegało poparcie dla Interim jako zdradę inter...

Heinrich Vogtherr Młodszy, Augsburg w 1550 roku To tymczasowy dekret cesarza Karola V Habsburga ogłoszony 15 maja 1548 roku, przyjęty na Sejmie Rzeszy w Augsburgu 30 czerwca tegoż roku. Stanowił próbę uregulowania kwestii religijnych w Cesarstwie po przegranej przez obóz ewangelicki I wojnie szmalkaldzkiej (1546-1547). Przyjęte wówczas postanowienia nie zadowalały ani katolików, ani ewangelików i ostatecznie nie zostały zrealizowane. Po zwycięskiej dla cesarza wojnie, sejm w Augsburgu postanowił w 1547 roku, że należy przyjąć tymczasowe porozumienie w kwestiach religijnych, które będzie obowiązywało do zakończenia obrad soboru trydenckiego. W lutym 1548 roku cesarz powołał komisję złożoną z przedstawicieli obu wyznań, która jednak nie była w stanie osiągnąć porozumienia. Ostatecznie, na polecenie cesarza, dokument teologiczny opracowali biskup Naumburga Julius von Pflug, biskup pomocniczy Moguncji Michael Helding i Johannes Agricola, nadworny kaznodzieja elektora Joachima z Brandenburg...