Posty

Jan Fryderyk I

Obraz
Jan Fryderyk I (1503-1554), portret autorstwa  Łukasza Cranacha Starszego z 1531 roku Jan Fryderyk (Johann Friedrich) I był najstarszym synem elektora saskiego Jana Sta łego (1468–1532) z jego pierwszego małżeństwa z Zofią (1481–1503), córką księcia Meklemburgii Magnusa II. Jan Fryderyk poślubił Sybillę von Jülich-Kleve-Berg (1512–1554), córkę księcia Jana III, 9 lutego 1527 roku w Torgawie. Jan Fryderyk promował Reformację, podobnie jak jego wuj i ojciec przed nim. Skonsolidował Kościół Krajowy i wypromował Uniwersytet w Wittenberdze. Od 1539 roku ustanawiał nowe konsystorze, które regulowały zarządzanie majątkiem kościelnym. Jego nauczycielem był Georg Spalatin, którego obdarzał wielkim szacunkiem przez całe życie. Na zamku w Torgawie zbudował kaplicę i zaprosił Lutra do odprawienia inauguracyjnego nabożeństwa w 1544 roku. W okresie separacji monet saskich wspólne monety uzgodnione między Ernestynami i Albertynami po podziale lipskim w 1485 roku zostały tymczasowo zawieszone od 1...

Chrześcijaństwo na Grenlandii

Obraz
Pomnik Hansa Egede w Nuuk, stolicy Grenlandii Około 1000 roku Leif Eriksson, syn słynnego wikinga Erika Czerwonego, po nawróceniu na chrześcijaństwo w Norwegii, powrócił do Grenlandii, gdzie wprowadzał nowe nauki. Choć nie ma jednoznacznych dowodów na to, że Leif bezpośrednio chrystianizował Grenlandczyków, jego wpływ na kulturę i religię był znaczący. Leif Eriksson jest często uważany za pierwszego misjonarza, który przyczynił się do szerzenia chrześcijaństwa wśród wikingów na Grenlandii. W XII wieku, Grenlandia stała się częścią Kościoła papieskiego, co doprowadziło do założenia pierwszego biskupstwa w 1126 roku w Gardar. Biskupstwo to miało na celu zorganizowanie życia religijnego na wyspie oraz wprowadzenie nauk chrześcijańskich wśród jej mieszkańców. Gardar stał się centrum religijnym, zbudowano tam również katedrę, która była symbolem chrześcijaństwa na Grenlandii. Ostatni biskup rezydujący na miejscu zmarł około 1378 roku. Od tego czasu nie było już stałej obecności duc...

Gospodarstwo Cranachów (Cranach-Hof)

Obraz
Cranach-Hof w Wittenberdze W 1505 roku elektor Fryderyk III Mądry wezwał na swój dwór w Wittenberdze malarza Łukasza z frankońskiego „Cranach”, dzisiejszego Kronach. Malarz Łukasz początkowo mieszkał w pokoju malarza na zamku. Pod koniec 1511 roku nabył majątek przy Markt 4, a wkrótce potem sąsiednią posesję. Cranach ożenił się, założył rodzinę – prawdopodobnie tu urodziło się czworo z pięciorga jego dzieci – i zbudował odnoszący sukcesy warsztat. Apteka z portretami Caspara Pfreundta i Anny Cranach, c órki  Łukasza Cranacha Stareszego   Około 1517/1518 roku sprzedał majątek na rynku i grunt przy Schlossstrasse 1. Zięć Cranacha, farmaceuta Caspar Pfreundt, przejął później teren przy Markt 4, gdzie prowadził aptekę. Tu mieszkała Katarzyna von Bora po ucieczce z klasztoru w Nimbschen do czasu zamążpójścia za Marcina Lutra. Około 1771 roku część domu przebudowano w stylu późnobarokowym. 10 lipca 2011 ods łoni ęto pomnik  Łukasza Cranacha Starszego na podw órzu jego domostwa ...

Odbudowa zamku Wartburg od XIX wieku

Obraz
Johann W. Sältzer, Projekt odbudowy zamku, 1846 1. Johann Wilhelm Sältzer: Projekt rekonstrukcji zamku Wartburg, 1846 W 1838 roku Wielkoksiążęcy Radca Budowlany Księstwa Saksonii-Weimar-Eisenach, Johann Wilhelm Sältzer, został powołany do przeprowadzenia badań nad pozostałościami zamku Wartburg. Jego odkrycia stanowiły impuls do podjęcia prac nad rekonstrukcją tej średniowiecznej ruiny. Sältzer polecił otworzyć i uzupełnić arkady pałacu (Palas) od strony dziedzińca, przeprowadził szczegółowe pomiary obiektu i przedstawił niezwykle oryginalne i pełne wyobraźni projekty odbudowy, silnie inspirowane romantyzmem zamkowym. Dziedziniec zamkowy na południe, 1855; wartburg.de/fotothek Widok na przedzamcze na północ (z artystami pracującymi na Wartburgu oraz ewentualnie z komendantem Bernhardem von Arnswald); anonimowe zdj ęcie z 1859/60 roku; blog-wartburg.blogspot.com Po szeroko zakrojonej debacie, od 1853 roku rozpoczęto odbudowę zamku w stylu historyzującym, według projektu archite...

Artykuły ze Schwabach

Obraz
Zajazd Goldener Stern, to tu podpisano  Artykuły ze Schwabach   Artykuły ze Schwabach (zwane także Artykułami Szwabskimi) są najwcześniejszym luterańskim wyznaniem wiary. Początkowo były tak określane artykuły, które margrabia Jerzy Hohenzollern-Ansbach ustalił 14 czerwca 1528 roku z obywatelami Norymbergi w Schwabach pod nazwą "Schwabacher Visitationsartikel" jako podstawę wprowadzenia Reformacji w jego kraju. Później określane tak jest 17 artykułów, które zostały wypracowane wspólnie przez teologów z Ansbach i Wittenbergi. Artykuły te powstały po proteście w Spirze z inicjatywy margrabiego Jerzego Hohenzollerna-Ansbach, który poprzez wspólne wyznanie chciał wzmocnić zjednoczoną politykę miast Rzeszy przeciw cesarzowi Karolowi V. Zostały one napisane latem 1529 roku przez Filipa Melanchtona przy współpracy z Marcinem Lutrem (WA 30 III, 81-91). Strona saksońska przedstawiła je delegatom górnoniemieckich miast jako warunki związku podczas konwentu w Schwabach, który odbywał si...

Zmiany redakcyjne postylli Marcina Lutra

Obraz
„Postylla Domowa", wydanie z 1597 roku Wraz z „Postyllą Wielkopostną” zakończyła się właściwa praca Marcina Lutra nad tego typu zbiorem tekstόw. Z powodów polemicznych ukończył on kazanie do Ewangelii Łukasza 17:11-19, Ewangelii o dziesięciu trędowatych (WA 8,340-397), dopiero dla części letniej w 1521 roku. Bez wyraźnej zgody Lutra Stephan Roth starał się zaspokoić rosnące zapotrzebowanie na postylle, redagując druki kazań Reformatora, a także transkrypcje jego kazań autorstwa Georga Rörera i jego własne. Zmieniło to charakter postylli: nie były to już interpretacje homiletyczne pisane przez Lutra przy jego biurku, ale przede wszystkim kazania, które Luter mógł wygłosić, które spisano, poprawiono i ułożono według serii perykop (wersetόw biblijnych przeznaczonych na daną niedzielę roku liturgicznego). W 1526 roku ukazała się wielokrotnie wznawiana „Postylla Letnia” Rotha (WA 10/I 2,211-441), która zawierała jedynie kazania o fragmentach Ewangelii od Wielkanocy do końca roku koście...

Reformacja na Kujawach

Obraz
Toruń. Foto: evaneos.co.uk 1. Toruń Zanim luteranizm wkroczył do miasta około 1524 roku, pozyskał swoich zwolenników we wsi Mokre, a więc na jego przedmieściach. Data 1524 budzi duże wątpliwości. Być może kojarzono to niezbyt dokładnie z przewrotami, do jakich dochodziło na tle religijnym w niektórych miastach pruskich w tym czasie, w Gdańsku w 1525 i w Elblągu w 1526 roku. Tumult toruński z 1523 roku i wpływ luteranizmu na te wydarzenia nie jest pewny, a być może nawet dosyć wątpliwy. Jednak z perspektywy XVII-wiecznej traktowano właśnie te lata jako przełomowe dla zmian religijnych w mieście. Innym torem mającym wpływ na klimat w mieście, toczyły się zmiany w środowiskach klasztornych. Niektórzy z zakonników skłaniali się ku tendencjom reformacyjnym, a ich oddziaływanie na społeczeństwo miejskie poprzez głoszone nauki mogło mieć spore znaczenie. Jesienią 1523 roku w Toruniu głosił kazania brat Krzysztof Medigen, franciszkanin gdański, który krytykował swoich współbraci w Toruni...