Marcin Luter w cytatach

Marcin Luter i jego rodzina na XIX-wiecznej grafice Szokujące, zaskakujące, a może jedno i drugie? Nie należy nie doceniać talentu filologicznego i wyobraźni językowej Marcina Lutra. Sformułowanych przez niego 4987 idiomów wywarło znaczący wpływ na rozwój języka niemieckiego. Poprzez liczne traktaty, kazania, pisma polemiczne itp. reformator wyraża swój sposób myślenia: jako teolog i jako osoba. Z korespondencji Lutra wynika, że ​​był on zorientowany na ludzi i sytuację. Jako autor listów pragnie jak najdokładniej sformułować każdy konkretny list. Jeden brzmi:  „Filiolam aliam habeo in utero." (WA BR 4, 1310,9-10) czyli: „Mam inną córeczkę w macicy.”   Ten cytat nie można rozumieć dosłownie. Celowo użyta metafora budzi ogólne zainteresowanie zdaniem i jest interpretowana z różnych perspektyw poniżej. 1. Wprowadzenie Marcin Luter napisał list do Eberharda Brisgera z Altenburga 28 lub 29 sierpnia 1528 roku. Adresatem był teolog i powiernik Reformatora Kościoła. Urodzony oko...

W Muzeum Wojny Chłopskiej w Böblingen 1. Zdefiniowanie zjawiska Wydarzenia 1525 roku były nazywane już przez współczesnych „wojną chłopską” (niem. Bauernkrieg). Jednak wśród samych powstańców tego określenia używano niezwykle rzadko. W 1795 roku historyk Georg Friedrich Sartorius rozpoczął cykl monografii zatytułowanych „Próba historii niemieckiej wojny chłopskiej”. Wraz z dziełem „Historia Wielkiej Wojny Chłopskiej”, napisanym przez Wilhelma Zimmermanna i opublikowanym w latach 1841–1843, wydarzenia z lat 1524–1526 stały się w końcu sprawą niemiecką, w której głównymi aktorami byli chłopi. Wydarzenia w krajach alpejskich, Szwajcarii i Austrii, są tam omawiane jedynie mimochodem. Wszyscy inni historycy również poszli za tym wzorem, tak że termin „(niemiecka) wojna chłopska” (niem. (Deutscher) Bauernkrieg) stawał się coraz bardziej ugruntowany. Jednak ożywienie społeczne nie ograniczało się do chłopów. Peter Blickle starał się oddać sprawiedliwość udowodnionemu już zaangażow...

Protestancki  Związek Torgawski (fioletowo) i katolicki  Związek Dessawski (na  ż ó łto )  Związek Torgawski (nazywany również sojuszem gocko-torgawskim lub sojuszem torgawskim) był reakcją protestanckich książąt na Związek Dessawski – zrzeszenie katolickich władców północnych Niemiec w czasach Reformacji. Pierwotna umowa o utworzeniu Związku Torgawskiego została podpisana 27 lutego 1526 roku (według innych źródeł 5 marca 1526) w Gotha między Hesją a Elektoratem Saksonii. To porozumienie stało się podstawą dla kilku kolejnych przystąpień do sojuszu w Torgawie, gdzie rezydowała ernestyńska linia Wettynów. Związek Torgawski był pierwszym w historii formalnym protestanckim sojuszem politycznym. Po ujawnieniu informacji o utworzeniu katolickiego związku interesów, w Gotha spotkali się elektor Jan Stały oraz landgraf Filip Wielkoduszny z Hesji. Zobowiązali się wzajemnie udzielać sobie pomocy w przypadku trudności związanych z wprowadzeniem nowego porządku kościelnego...

Predella o łtarza z XVI wieku w Tinglev, Dania Po łudniowa Pierwsze pełne wydanie trzech niemieckojęzycznych postylli ks. doktora Marcina Lutra (tj. Postylli Adwentowej i Postylli Wartburskiej z 1521 oraz Postylli Wielkopostnej z 1524 roku) nosi nazwę Postylli Zimowej. Pojawiła się w 1525 roku w rewizji kazań Reformatora dokonanej przez Johanna Rhau-Grunenberga w Wittenberdze. Liczne były także jej przedruki i druki nielegalne. W 1528 roku Luter przekazał wygładzone językowo wydanie postylli drukarzowi Hansowi Lufftowi, który około 1540 roku wznowił druk, dostosowując fragmenty Biblii do najnowszej wersji i Biblii niemieckiej, przy współpracy Caspara Crucigera. Szybkie rozprzestrzenianie się i przyjęcie niemiecki postylli było początkowo spowodowane zaleceniem Lutra zawartym w „Mszy niemieckiej” (1526). Aby zapobiec arbitralnej interpretacji tekstu kazania przez niewykształconych i nieprzeszkolonych kaznodziejów, „marzycieli” i sekciarzy, zalecał on przeczytanie wiernym odpowiedniego...

W kolejną rocznicę śmierci Reformatora zabieram Was do… Kopenhagi, gdzie w Muzeum Historii Danii znajduje się XVI-wieczny drzeworyt z jego wizerunkiem. Wystawa obejmuje czas wprowadzenia Reformacji w tym kraju w 1534 roku. XVI-wieczny drzeworyt przedstawiaj ą cy Marcina Lutra, Muzeum Historii Danii, Kopenhaga Kościół Lutra w Kopenhadze (duń. Lutherkirken) znajduje się w dzielnicy Østerbro. Zbudowano go w latach 1898–1899 według projektu Martina Nyropa, znanego również jako architekta ratusza w Kopenhadze. Kościół cechuje styl neoromański z elementami ceglanej architektury duńskiej. Przed wejściem do kościoła stoi pomnik Reformatora, wykonany przez duńskiego rzeźbiarza Rikarda Magnussena. Ze względu na fakt, że prace zaczęto w 1915 roku, ale fundusze lub warunki wykonania sprawiły, że dopiero w 1983 roku (na 500-lecie urodzin Marcina Lutra) figura została wykonana w brązie — daje to obraz długiego okresu oczekiwania i zaangażowania społeczności kościelnej. Pomnik przedstawia doktora Mar...

11 lutego 2026 roku mija dokładnie 10 lat od chwili, gdy na tym blogu pojawił się pierwszy wpis związany z projektem „Marcin Luter w cytatach” . Trudno dziś uwierzyć, jak szybko minęła ta dekada – i jak wiele w tym czasie się wydarzyło, zarówno w ramach samego projektu, jak i na świecie wokół nas. Pomysł bloga i towarzyszących mu publikacji zrodził się z myślą o popularyzowaniu Reformacji, postaci wittenberskiego Reformatora oraz historii luteranizmu w kontekście Jubileuszu 500-lecia Reformacji w 2017 roku. W jego ramach ukazały się dotąd dwie książki: „Marcina Lutra myśli (nie)znane” (2017) oraz „Ty, który miliony gwiazd zapaliłeś” (2022). Blog natomiast – bez dodatkowej reklamy, bez „pompowania” zasięgów – został otwarty już ponad 1 400 000 razy . Co więcej, tylko od początku 2026 roku licznik przekroczył 150 000 odsłon . Jak na tematykę niszową i wymagającą, to wynik, który naprawdę cieszy i wzrusza. Miniona dekada była czasem intensywnych zmian i doświadczeń. Przeżyliśmy pandem...