Posty

Spόr synergistyczny

Obraz
W 1555 roku profesor teologii w Lipsku Johann Pfeffinger przeprowadził dysputę na temat wolnej woli człowieka. Podążając za naukami Filipa Melanchtona, podkreślał, że w nawróceniu człowieka rolę odgrywa także wola ludzka. Publikacja tej dysputy w 1558 roku stała się przyczyną sporu synergistycznego. Teolodzy ewangeliccy podają rόżne daty jego trwania: Thomas Kaufmann datuje go na lata 1555-1560761, a Irene Dingel na lata 1555/58–1564. Powodem tak intensywnej dyskusji było to, że problem teologiczny w istocie wykraczał daleko poza kontekst „konwersji”, a jednocześnie dotykał zasadniczego, antropologicznie istotnego pytania, czy człowiek może swobodnie i samodzielnie zwracać się ku dobru. Książę Jan Fryderyk II próbował przeciwdziałać podziałom, jakie wywołał ten spór, zwłaszcza w obrębie Księstwa Saksonii, częściowo poprzez wysiłki mediacyjne, a częściowo poprzez zwalnianie pastorów i profesorów. W zgodzie ze zmarłym Filipem Melanchtonem Johann Pfeffinger i Victorin Strigel utrzymywali ...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Dzieci Marcina i Katarzyny Luter: Jan (Johannes)

Obraz
Rodzina Lutr ów, XIX-wieczna grafika Urodził się 7 czerwca 1526 o godzinie 14:00 (WA BR 4, 1017, 6-11; WA BR 4, 1018, 5-7; WA BR 4, 1019, 4-13) i dwie godziny potem został ochrzczony przez diakona Jerzego (Georga) Rörera w kościele miejskim. Chrzcielnica Piotra Vischera z Norymbergi z 1457 roku w ko ściele miejskim w Wittenberdze, gdzie ochrzczono dzieci Lutr ów   Na wybór imienia mógł mieć wpływ fakt, że Jan był ulubionym ewangelistą doktora Lutra. Inna teoria wskazuje na Jana (Johannesa) Ludera, dziadka Marcina. O tym, że Reformator spodziewa się pierwszego dziecka, można już przeczytać w liście z 12 lutego do Eberharda Brisgera. 26 kwietnia poprosił Nikolausa Gerbela o przejęcie roli ojca chrzestnego, a raczej jego żony, jeśli będzie miał córkę. 26 maja poprosił kanclerza hrabstwa Mansfeld Kaspara Müllera o to samo. Jego rodzicami chrzestnymi byli Johann Pfister, Johannes Bugenhagen (WA BR 4, 1017, 6-8), Justus Jonas, Łukasz Cranach, Benedykta, żona burmistrza Johannesa Hoh...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Marcin Luter a ojcostwo

Obraz
Marcin Luter w kr ęgu rodziny, grafika z XIX wieku Po poślubieniu Katarzyny von Bora Marcin Luter odkrywał stopniowo nieznane mu dotąd sfery życia, takie jak seksualność, bycie mężem, czy życie z drugą osobą pod jednym dachem. Wkrόtce potem przyszło mu zmierzyć się z kolejnym wyzwaniem – ojcostwem. Ojcostwo było dla Marcina Lutra nierozerwalnie powiązane z ludzką seksualnością i biblijnym powołaniem do rozmnażania się. Jednak Marcin i Katarzyna dorastali w średniowiecznej mentalności i gdy okazało się, że Doktorowa jest brzemienna, oboje czekali na porόd z wielkim niepokojem. Jako były zakonnik i była mniszka brali pod uwagę narodziny Antychrysta, kogoś zakazanego, sprzecznego z Prawem, ktόre w ich mniemaniu złamali… Jakież konsekwencje dla Reformacji mogłoby oznaczać chore dziecko Marcina i Katarzyny? Opinia publiczna zrozumiałaby to pewnie jako karę Bożą za porzucenie życia klasztornego i podział Kościoła. 7 czerwca 1526 roku na świat przyszedł syn. Był zdrowy, silny. Lutrowie nadali...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Jedynie przez wiarę (sola fide)

Obraz
Wyrażenie sola fide (łac. „jedynie przez wiarę”, „samą wiarą”) stanowi podstawowy element reformatorskiej doktryny o usprawiedliwieniu i jest zasadą teologiczną Kościołów wywodzących się z Reformacji. Wyraża ono przekonanie, że człowiek osiąga życie wieczne wyłącznie dzięki wierze. „Sola fide” wyraża przekonanie, że człowiek nie może zostać usprawiedliwiony przed Bogiem na podstawie dobrych uczynków, lecz jedynie przez wiarę w dzieło pojednania dokonane przez Chrystusa zostaje usprawiedliwiony i tym samym zbawiony. Dzięki tej wierze człowiek otrzymuje Ducha Świętego (Ga 3,2.5). Według luterańskiej doktryny człowiek nie jest w stanie z własnej woli zdecydować się na wiarę w Chrystusa, ponieważ wiara powstaje wyłącznie dzięki łasce Bożej (sola gratia) i zostaje wzbudzona jedynie przez docierające do człowieka Słowo Boże (solus Christus). W związku z tym autonomiczna decyzja wiary, a więc akt wolnej woli ze strony człowieka, jest dla Marcina Lutra całkowicie nie do pomyślenia: w odniesie...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Ślub Lutrόw w sztuce

Obraz
Motyw zaślubin Marcina Lutra i Katarzyny von Bora był częstym motywem obrazόw XIX wieku, a rodzina wittenberskiego Reformatora – ideałem domu pastorskiego do końca I wojny światowej. W tym samym czasie Kościόł rzymskokatolicki propagował w sztuce motyw świętej Rodziny. Autorzy poniższych dzieł pozostali najczęściej anonimowi, podkreślając znaczenie przedstawionego motywu. Marcin Luter i Katarzyna von Bora wzięli ślub 13 czerwca 1525 w obecności najbliższych przyjaciół w budynku dawnego klasztoru augustianów-eremitόw zwanego od koloru szat mnisich Czarnym Klasztorem w Wittenberdze. Ślubu udzielił im Jan (Johannes) Bugenhagen, a wśrόd zgromadzonych byli m.in. Łukasz Cranach Starszy z żoną Barbarą, u ktόrych mieszkała Katarzyna po ucieczce z klasztoru Nimbschen do Wittenbergi. Co ciekawe, Filip Melanchton nie był zwolennikiem ożenku Marcina Lutra i nie został zaproszony na tę prywatną uroczystość. Wilhelm Linnig M łodszy,  ślub Marcina Lutra i Katarzyny von Bora, ok. 1880 Konrad Weig...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Kolędy bułgarskie

Obraz
Koledari Bułgarskie kolędy (bg. koledni pesni) należą do najstarszych warstw folkloru Bałkanów. Ich początki sięgają czasów przedchrześcijańskich, jeszcze epoki trackiej i słowiańskiej. Początkowo były to pieśni obrzędowe związane z przesileniem zimowym, mające zapewnić urodzaj, zdrowie i pomyślność w nadchodzącym roku. Po chrystianizacji Bułgarii w IX wieku dawne pieśni rytualne zostały stopniowo włączone do tradycji chrześcijańskiej. Ich treść zaczęła koncentrować się na narodzeniu Chrystusa, postaciach biblijnych oraz wartościach takich jak dobro, gościnność i wspólnota. W Bułgarii, podobnie jak w przypadku innych ludów słowiańskich i narodów Bałkanów, wieczorem 24 grudnia śpiewa się tradycyjne kolędy. Młodzi mężczyźni, kolędnicy („koledari”), ubrani w tradycyjne stroje, śpiewają kolędy w okolicznych domach i składają życzenia urodzajności ziemi, zdrowia, szczęścia i pomyślności rodzin – gospodarzowi, za najstarszą kobietę w izbie, za osoby stanu wolnego, za wszystkie dzieci. A zani...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Kolędy rumuńskie

Obraz
Choć Rumunia to kraj w większości prawosławny, to święta Bożego Narodzenia obchodzone są zgodnie z kalendarzem gregoriańskim, czyli od 24 do 26 grudnia. O, ce veste minunată („Och, co za wspaniała wiadomość”) to kolęda śpiewana głównie w społecznościach i krajach rumuńskojęzycznych. Podobnie jak wiele innych tradycyjnych pieśni, istnieje wiele jej wersji. Na przykład niektórzy mają „Viflaim” dla Betlejem, inni mają „S-a născut Mesia” (Narodził się Mesjasz). Piosenkę przypisuje się Dumitru Kiriac-Georgescu (1866–1928), twórcy tradycyjnej muzyki rumuńskiej. O, ce veste minunată! Lângă Viflaim se arată Cerul strălucea, îngerii veneau Pe-o raza curată. Că la Betleem Maria, Săvârșind călătoria Într-un mic sălaș, lângă-acel oraș, A născut pe Mesia. Pe Fiul în al Său nume, Tatăl L-a trimis în lume. Să se nască, și să crească, Să ne mântuiască. Plugușorul to rumuńska tradycja noworoczna i kolęda. „Plugușor” dosłownie oznacza „mały pług” w języku rumuńskim, przy czym „-ul” jest enkl...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej