Posty

Teza 62

Obraz
Marcin Luter z Biblią, tympanon Drzwi Tezowych ( TUTAJ ) w Wittenberdze W tegoroczne Święto Reformacji pragnę przypomnieć treść i znaczenie jednej z 95 Tez opublikowanych przez doktora Marcina Lutra 31 października 1517 roku. W tezie 62 czytamy: „Prawdziwym skarbem Kościoła jest najświętsza Ewangelia chwały i łaski Bożej.” Przed pięcioma wiekami zdanie miało charakter polemiczny. Na skutek powszechnej sprzedaży odpustόw Kościόł papieski określił, co dokładnie jest jego skarbem (thesaurus ecclesiae) – kupiona kartka papieru rzekomo mająca moc uwalniania dusz z otchłani czyśćcowych. Jej zasadność potwierdzali liczni handlarze, jak na przykład Johannes Tetzel, czy nawet sam papież. Tymczasem Marcin Luter zwraca uwagę na Ewangelię, Słowo Boże zwiastujące Dobrą Nowinę odkupienia dzięki wierze. Zgodnie z tezą 62 parytet portfela nie decyduje o zbawieniu jednostki. To był prawdziwy przełom, przekroczenie granic społecznych i ich nowe zdefiniowanie w oparciu o to, co stałe – Pismo Święte, a n...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Porządek kościelny (Kirchenordnung, Church Order, kyrkoordning, kirkeordning)

Obraz
Porządek kościelny Bugenhagena dla Pomorza z 1535 roku W niektórych ewangelickich Kościołach Krajowych w Niemczech porządek kościelny to nazwa konstytucji kościelnej, czasami zawierającej kościelne zasady życia. Ponadto porządek kościelny jest terminem technicznym określającym rzeczywiście nową grupę tekstów prawnych, które powstały w następstwie Reformacji. Począwszy od Niemiec, porządki kościelne pojawiły się następnie w całej Europie (np. w Szwajcarii i Francji jako ordonnances ecclésiastiques). 1. Wprowadzenie W miastach i terytoriach, które wprowadziły Reformację, odrzucenie jurysdykcji biskupiej i papieskiej oraz prawa kanonicznego stworzyło sytuację bezprawia, do którą wkraczali czasami spirytualiści o radykalnych, eschatologicznych i egalitarnych ideach. Wprowadzenie Porządków kościelnych zapoczątkowało fazę konsolidacji. Ponadto od końca XV wieku, w wyniku upadku władzy cesarskiej z jednej strony i upadku moralności w niektórych częściach Kościoła papieskiego z drugiej, ...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Reformacja na Lubelszczyźnie

Obraz
Sytuacja wyznaniowa w I Rzeczpospolitej (1573) 1. Luteranizm i kalwinizm W XVI wieku Lubelszczyzna, obejmująca ówczesne województwo lubelskie, wraz z głównym miastem Lublinem była jednym z najbardziej rozwiniętych gospodarczo regionów Polski. Rozkwitało rolnictwo oraz handel na skrzyżowaniu szlaków tranzytowych, co sprzyjało rozwojowi mieszczaństwa oraz bogaceniu się szlachty, które chętnie przyjmowały „nowinki religijne” z Zachodu. O roli Lublina świadczy ustanowienie tam siedziby Trybunału Koronnego w 1578 roku. Jeszcze przed wystąpieniem Marcina Lutra, w Polsce działał Biernat z Lublina (1465-1529), którego poglądy były zbieżne z późniejszym luteranizmem: uznawał tylko autorytet Biblii, odrzucając znaczenie Tradycji i decyzji papieży. Luteranizm został w połowie XVI w. przyjęty przez część mieszczan lubelskich, czemu sprzyjali starosta lubelski Stanisław Gabriel Tęczyński i jego syn Jan Chrzciciel. Szybko powstały w Lublinie zbory protestanckie, do których należała również znaczna c...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Krytyka mszy jako bezkrwawej ofiary

Obraz
Kości ό ł w Tinglev, Dania Po łudniowa 1. Ewangelicyzm tradycji augsburskiej   Według luterańskiego poglądu Wieczerza Pańska jest sakramentem, a zatem „znakiem i świadectwem” woli Bożej, przez którą z jednej strony budzi się wiara, a z drugiej ją umacnia. Jednocześnie sakramenty również wymagają wiary, gdyż tylko wiara może w sakramencie osiągnąć zbawcze działanie. Zarόwno pisma wyznaniowe Kościołόw ewangelicko-luterańskich, jak i traktat Marcina Lutra „O niewoli babilońskiej Kościoła" ( TUTAJ ), będącym jednym z jego trzech pism programowych, krytykują rzymskokatolickie rozumienie Eucharystii, cytując fragmenty Biblii Nowego Testamentu na temat Sakramentu Ołtarza. Doktryna o przeistoczeniu (transsubstancjacja) zostaje odrzucona, ponieważ jest czysto filozoficznym modelem wyjaśniającym i nie ma podstaw biblijnych. Podobnie ofiara Mszy świętej, którą kapłan składa Ojcu w sposób bezkrwawy, zostaje odrzucona na tej podstawie, że ofiara Chrystusa na krzyżu została dokonana raz n...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Łyżka podróżna Lutra

Obraz
W zbiorach muzealnych zamku Wartburg znajduje si ę przedmiot u ż ywany przez Marcina Lutra. Łyżka jest wykonana ze srebra, ale pozłacana i została wykonana około 1525 roku. Na jej powierzchni widać Ukrzyżowanego. Łyżka z wersetami biblijnymi po łacinie i hebrajsku była prezentem od Marcina Lutra dla jego przyjaciela Caspara Aquili, który pracował nad tłumaczeniem Biblii w latach 1524–1527.
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Starania o ujednolicenie pojmowania Chrystusa w Komunii, czyli o dyspucie w Marburgu

Obraz
Zamek landgraf ów  w Marburgu Dysputa religijna w Marburgu odbywała się na tamtejszym zamku od 27 września do 4 października 1529 roku na zaproszenie landgrafa Filipa Wielkodusznego. W 1526 roku na synodzie w Hombergu wprowadził on Reformację na swoim terytorium. W 1527 roku założył uniwersytet w Marburgu. Był to drugi (po Legnicy) założony uniwersytet protestancki. Landgraf heski prowadził politykę sojuszu antyhabsburskiego, mając na celu wydarcie Wirtembergii z rąk Habsburgów i przywrócenie w Stuttgarcie wygnanego księcia Wirtembergii Ulryka, którego przyjął na swój dwór. Potwierdzenie edyktu wormskiego w podczas Drugiego Sejmu Rzeszy w Spirze (1529) otworzyło przed Filipem nowe możliwości sojuszu. Ostre pożegnanie z Sejmem Rzeszy było powodem protestu w Spirze 19 kwietnia 1529. Następnie kilka protestujących stanów cesarskich połączyło się, aby utworzyć tymczasowy sojusz w Konwencji Spirskiej: Filip Wielkoduszny, elektor Saksonii Jan Stały i miasta Strasburg , Norymberga i Ulm. ...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Elementy Niemieckiej Mszy Marcina Lutra z 1526 roku

Obraz
Pieśń na wejście lub introit (psalm wprowadzający) – WA 19,80,25-86,5 Reformator poleca zostawić szaty liturgiczne, paramenty ołtarza i świece (WA 19,80,26). Jednocześnie upomina, by ksiądz nie odwracał się ciągle do ludu (WA 19,80,28-30). Na rozpoczęcie mszy należy odśpiewać pieśń lub psalm po niemiecku. Jako przykład introitu podaje „Ich will Herrn loben allezeit” (Chcę chwalić Pana w każdy czas, WA 19,81). Kyrie Eleison – WA 19,86,6-12 Potem następuje odlewanie: „Kyrie eleison, Christe eleison, Kyrie eleison (bez tłumaczenia greckich fraz na niemiecki; WA 19,86,6-12). Modlitwa zbiorowa (kolekta, oratio) – WA 19,86,13-87,2 Liturg odśpiewuje oratio unisono (WA 19,86,13). To sposób wykonania utworu muzycznego (lub jego fragmentu) polegający na zgodnym wykonaniu przebiegu melodycznego przez całą orkiestrę lub grupę instrumentów w interwale oktawy czystej albo prymy czystej: „Allmächtiger Gott, der du bis tein Beschützer aller, die auf dich hoffen, an welche Gnade niemand es vermag no...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej