Posty

Teologia krzyża i teologie krzyża, czyli o przebiegu i sposobie badania naukowego

Obraz
Krucyfiks. Foto: ekd.de Niniejsze post składa się z dwóch głównych części: pierwsza dokona krytycznego przeglądu i zaprezentuje najważniejsze koncepcje międzyteologiczne w teologii XX wieku; druga – z podwójnym odwołaniem do Pawła i Lutra skoncentrowana na omawianych konceptach XX wieku – zarysuje podstawy tego, co istotne i trwałe z systematyczno-teologicznego punktu widzenia, co należy rozumieć przez theologia crucis. Ponieważ krzyż jest centralnym tematem w teologii chrześcijańskiej, a termin „teologia krzyża” jest często używany dwuznacznie lub wręcz niejasno. Należy zatem w pierwszej kolejności sproblematyzować horyzont oczekiwań. Po pierwsze, badania ograniczają się do teologii protestanckiej. Dzieje się tak dlatego, że wszystkie teologie krzyża, które wyłoniły się w XX wieku na bazie teologii protestanckiej, wszystkie bez wyjątku nawiązują do teologii krzyża Marcina Lutra i dlatego są, że tak powiem, zakodowane w teologii reformacyjnej - niezależnie od bardzo rozbieżnych wyjaśni...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Wibrandis Rosenblatt

Obraz
Wibrandis Rosenblatt (1504-1564) Wibrandis Rosenblatt była córką Hansa Rosenblatta (ok. 1475 - ok. 1530), późniejszego burmistrza Säckingen i cesarskiego kapitana polowego, którego prawie nigdy nie było w domu ze swoją rodziną. Nic nie wiadomo o jej dzieciństwie. Jej matka Magdalena Strub przeprowadziła się później wraz z Wibrandis i jej bratem Adelhardem do Bazylei, skąd pochodziła jej rodzina i gdzie miała kilku krewnych w radzie miejskiej. W 1524 roku dwudziestoletnia Wibrandis poślubiła wykształconego humanistycznie Ludwiga Kellera, który nazywał się także Ludwig Cellarius. Cellarius zmarł latem 1526 roku i pozostawił ją z córką, która podobnie jak jej matka otrzymała imię Wibrandis.w 15 marca 1528 roku reformator i były ksiądz Johannes Oekolampad (Husschyn) poślubił młodszą o 22 lata Wibrandis, entuzjastkę idei reformacyjnych. Małżeństwo to zostało zawarte za radą Wolfganga Capito jako znak przezwyciężenia celibatu przez Reformację. Erazm z Rotterdamu szydził, że Oekolampad ( TUTA...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Teologia krzyża w XX wieku - wprowadzenie

Obraz
Bertrand Mogniat-Duclos, Chrystus na krzy żu,  rysunek piórem, początek XX wieku Dziś w literaturze teologicznej spotykamy termin teologia krzyża lub theologia crucis jako terminus technicus. Oznacza to, że w całym tekście mowa jest o „teologii krzyża”, która zatem ma być tożsama z prezentowaną w każdym przypadku koncepcją teologiczną. Jednak bliższe spojrzenie szybko ujawnia, jak wielkie są różnice między poszczególnymi koncepcjami, jak różne są teologiczne zainteresowania i cele oraz jak rozmaite są tworzone i projektowane powiązania z reformatorską tradycją teologiczną. Jeżeli chce się – uprzedzając indywidualne dochodzenie – sformułować coś w rodzaju wspólnego mianownika „teologii krzyża”, która jednak pojawia się jedynie w postaci bardzo różnych koncepcji teologicznych, to można powiedzieć, że to pojęcie stoi w programie teologicznym, który... czyni z krzyża Chrystusa punkt wyjścia i centrum wszelkiej mowy o Bogu i człowieku oraz toposów związanych z relacją Boga i człowieka -...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Osiandriański spór o naukę o usprawiedliwieniu

Obraz
Andreas Osiander (1496-1552) Spór osiandryjski miał miejsce w okresie reformacji kościelnej w Niemczech. Została nazwana na cześć Andreasa Osiandra, który wywołał spór w latach 1550/51, kiedy w swojej teorii usprawiedliwienia domagał się „istotnej sprawiedliwości” nowego człowieka. Powinno to oznaczać, że usprawiedliwienie człowieka przed Bogiem polega na tym, że Chrystus, jako odwieczne Słowo Boże, jest rzeczywiście obecny w człowieku i że w ten sposób człowiek staje się sprawiedliwy dzięki sprawiedliwości Chrystusa. Reformator norymberski Andreas Osiander został mianowany w 1549 roku przez księcia pruskiego Albrechta Hohenzollerna na profesora teologii na nowo założonym w 1544 roku uniwersytecie w Królewcu. Książę skłaniał się ku jego podejściu doktrynalnemu. Spór o nauczanie Osiandra nie zakończył się jednak po jego śmierci w 1552 roku, lecz dotyczył teologów, książąt i wiernych aż do około 1566 roku. Większość luterańska pod przywództwem Filipa Melanchtona oskarżyła Andreasa Osiand...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Struktura niedzielnej Mszy świętej - otwarcie

Obraz
Pedro Subercaseaux, Msza święta w Chile Wejście (introit) - W starych bazylikach rzymskich zakrystie budowano obok głównego wejścia, dlatego celebrans z asystą udawał się procesjonalnie do ołtarza. Procesji tej towarzyszył śpiew psalmu, dlatego w dzisiejszych nabożeństwach ewangelickich jest on nazywany introitem (fioletowa część Śpiewnika Ewangelickiego). Wprowadzenie śpiewu na wejście tradycja przypisuje papieżowi Celestynowi I († 432). W odnowionej liturgii na czele procesji idą ministranci z kadzielnicą, krzyżem i zapalonymi świecami, za nimi idą pozostali ministranci (akolici), lektor z Księgą Ewangelii i na końcu celebrans (Ogólne wprowadzenie do mszału rzymskiego OWMR 82). Tak ukształtowana procesja ma swoją symbolikę: krzyż jest znakiem przychodzącego Chrystusa, księga Ewangelii zawiera Jego słowo, kapłan jest Jego "ręką", płonące świece mówią o Nim jako Światłości, a kadzielnica zachęca do wielbienia Go. "Śpiew na wejście wykonuje chór, lub kantor na przemian...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Dzieci Marcina i Katarzyny Luter: Elżbieta (Elisabeth)

Obraz
Marcin Luter i jego rodzina na XIX-wiecznej grafice Szokujące, zaskakujące, a może jedno i drugie? Nie należy nie doceniać talentu filologicznego i wyobraźni językowej Marcina Lutra. Sformułowanych przez niego 4987 idiomów wywarło znaczący wpływ na rozwój języka niemieckiego. Poprzez liczne traktaty, kazania, pisma polemiczne itp. reformator wyraża swój sposób myślenia: jako teolog i jako osoba. Z korespondencji Lutra wynika, że ​​był on zorientowany na ludzi i sytuację. Jako autor listów pragnie jak najdokładniej sformułować każdy konkretny list. Jeden brzmi:  „Filiolam aliam habeo in utero." (WA BR 4, 1310,9-10) czyli: „Mam inną córeczkę w macicy.”   Ten cytat nie można rozumieć dosłownie. Celowo użyta metafora budzi ogólne zainteresowanie zdaniem i jest interpretowana z różnych perspektyw poniżej. 1. Wprowadzenie Marcin Luter napisał list do Eberharda Brisgera z Altenburga 28 lub 29 sierpnia 1528 roku. Adresatem był teolog i powiernik Reformatora Kościoła. Urodzony oko...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Wojna chłopska – nazewnictwo i historia badań

Obraz
W Muzeum Wojny Chłopskiej w Böblingen 1. Zdefiniowanie zjawiska Wydarzenia 1525 roku były nazywane już przez współczesnych „wojną chłopską” (niem. Bauernkrieg). Jednak wśród samych powstańców tego określenia używano niezwykle rzadko. W 1795 roku historyk Georg Friedrich Sartorius rozpoczął cykl monografii zatytułowanych „Próba historii niemieckiej wojny chłopskiej”. Wraz z dziełem „Historia Wielkiej Wojny Chłopskiej”, napisanym przez Wilhelma Zimmermanna i opublikowanym w latach 1841–1843, wydarzenia z lat 1524–1526 stały się w końcu sprawą niemiecką, w której głównymi aktorami byli chłopi. Wydarzenia w krajach alpejskich, Szwajcarii i Austrii, są tam omawiane jedynie mimochodem. Wszyscy inni historycy również poszli za tym wzorem, tak że termin „(niemiecka) wojna chłopska” (niem. (Deutscher) Bauernkrieg) stawał się coraz bardziej ugruntowany. Jednak ożywienie społeczne nie ograniczało się do chłopów. Peter Blickle starał się oddać sprawiedliwość udowodnionemu już zaangażow...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej