Posty

Ewangelicki, ewangeliczny i ewangelikalny

Obraz
W języku polskim występują trzy derywaty przymiotnikowe (poza rzadszym „ewangelijny”) greckiego pojęcia Ewangelia (euangelion): ewangelicki, ewangeliczny i ewangelikalny. Pierwszy, którego rzeczownikowym odpowiednikiem jest ewangelicyzm , używają Kościoły powstałe podczas szesnastowiecznej Reformacji (Kościół Ewangelicko-Augsburski i Kościół Ewangelicko-Reformowany), a także odwołujący się do reformacji, wywiedziony z osiemnastowieczengo anglikanizmu, Kościół Ewangelicko-Metodystyczny. Marcin Luter za Pawłem używał terminu „ewangelicki” (Ga 1,7f.) w odniesieniu do przesłania zbawienia przez wiarę jedynie w Jezusa Chrystusa. Dla Lutra Kościół był ewangelicki, kiedy głosił to przesłanie. Wittenberski Reformator odrzucił używanie określeń „luterański” i „protestancki” w odniesieniu do konkretnej konfesji. Słowo „ewangelicki” ma na celu zaakcentowanie potrzeby życia w zgodzie z Ewangelią, czyli zgodnie z wolą Jezusa Chrystusa. Wyznaniowe znaczenie słowa protestant rozwinęło się z tego pr...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Ewangelickie kościoły augsburskiej starόwki

Obraz
 1.  Kościół św. Anny (Annenkirche) Klasztor Karmelitów w Augsburgu, do którego należał kościół św. Anny, nabrał największego znaczenia historycznego, gdy w 1518 roku nocował tam Marcin Luter i odmówił wyrzeczenia się swoich tez przed kardynałem Tomaszem Kajetanem. Doktor Marcin Luter musiał w dniach od 7 do 20 października 1518 roku odpowiadać na pytania dotyczące swoich tez zadawane przez kardynała Kajetana w pałacu Fuggerów w dniach od 7 do 20 października 1518 roku ( TUTAJ ). W tym czasie Augsburg był uważany za twierdzę katolicką. Papież zażądał, aby Luter za pośrednictwem Kajetana wycofał swoje 95 tez. Luter nocował i podczas negocjacji mieszkał w klasztorze karmelitów. Kiedy odmówił wyrzeczenia się, uciekł nocą z Augsburga z pomocą karmelity i syna burmistrza Christopha Langenmantela vom Raftera, aby uniknąć aresztowania przez żołnierzy cesarskich.   Kościół św. Anny Przeor klasztoru Johannes Frosch wstąpił do obozu Reformacji, zrezygnował ze swego urzędu w 1523 r...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Realna obecność Jezusa Chrystusa w Eucharystii z perspektywy luterańskiej

Obraz
Realna obecność Jezusa Chrystusa w Eucharystii jest kluczowym zagadnieniem teologicznym w teologii luterańskiej. Luterańska koncepcja Eucharystii różni się od rzymskokatolickiej doktryny transsubstancjacji i opiera się na dwóch głównych pojęciach: unii sakramentalnej i konsubstancjacji. Oba te podejścia mają swoje zalety i wady, które warto rozważyć. 1. Unia sakramentalna Unia sakramentalna (niem. Sacramentalische Einigkeit) to termin, który odnosi się do obecności Jezusa Chrystusa w Chlebie i Winie (komunikantach) podczas Eucharystii. W tym koncepcie, chociaż Chleb i Wino pozostają chlebem i winem, to jednocześnie stają się nośnikiem rzeczywistej obecności Chrystusa. Unia sakramentalna podkreśla, że obecność Jezusa nie jest fizyczna, ale mistyczna, co oznacza, że nie można jej w pełni zrozumieć za pomocą ludzkiego rozumu. Pod względem treści teologicznej doktryny Marcina Lutra o Wieczerzy Pańskiej zostały w dużej mierze rozwinięte w traktacie „O wieczerzy Chrystusa. Wyznanie” z 1528 r...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Teologia krzyża i teologie krzyża, czyli o przebiegu i sposobie badania naukowego

Obraz
Krucyfiks. Foto: ekd.de Niniejsze post składa się z dwóch głównych części: pierwsza dokona krytycznego przeglądu i zaprezentuje najważniejsze koncepcje międzyteologiczne w teologii XX wieku; druga – z podwójnym odwołaniem do Pawła i Lutra skoncentrowana na omawianych konceptach XX wieku – zarysuje podstawy tego, co istotne i trwałe z systematyczno-teologicznego punktu widzenia, co należy rozumieć przez theologia crucis. Ponieważ krzyż jest centralnym tematem w teologii chrześcijańskiej, a termin „teologia krzyża” jest często używany dwuznacznie lub wręcz niejasno. Należy zatem w pierwszej kolejności sproblematyzować horyzont oczekiwań. Po pierwsze, badania ograniczają się do teologii protestanckiej. Dzieje się tak dlatego, że wszystkie teologie krzyża, które wyłoniły się w XX wieku na bazie teologii protestanckiej, wszystkie bez wyjątku nawiązują do teologii krzyża Marcina Lutra i dlatego są, że tak powiem, zakodowane w teologii reformacyjnej - niezależnie od bardzo rozbieżnych wyjaśni...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Wibrandis Rosenblatt

Obraz
Wibrandis Rosenblatt (1504-1564) Wibrandis Rosenblatt była córką Hansa Rosenblatta (ok. 1475 - ok. 1530), późniejszego burmistrza Säckingen i cesarskiego kapitana polowego, którego prawie nigdy nie było w domu ze swoją rodziną. Nic nie wiadomo o jej dzieciństwie. Jej matka Magdalena Strub przeprowadziła się później wraz z Wibrandis i jej bratem Adelhardem do Bazylei, skąd pochodziła jej rodzina i gdzie miała kilku krewnych w radzie miejskiej. W 1524 roku dwudziestoletnia Wibrandis poślubiła wykształconego humanistycznie Ludwiga Kellera, który nazywał się także Ludwig Cellarius. Cellarius zmarł latem 1526 roku i pozostawił ją z córką, która podobnie jak jej matka otrzymała imię Wibrandis.w 15 marca 1528 roku reformator i były ksiądz Johannes Oekolampad (Husschyn) poślubił młodszą o 22 lata Wibrandis, entuzjastkę idei reformacyjnych. Małżeństwo to zostało zawarte za radą Wolfganga Capito jako znak przezwyciężenia celibatu przez Reformację. Erazm z Rotterdamu szydził, że Oekolampad ( TUTA...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Teologia krzyża w XX wieku - wprowadzenie

Obraz
Bertrand Mogniat-Duclos, Chrystus na krzy żu,  rysunek piórem, początek XX wieku Dziś w literaturze teologicznej spotykamy termin teologia krzyża lub theologia crucis jako terminus technicus. Oznacza to, że w całym tekście mowa jest o „teologii krzyża”, która zatem ma być tożsama z prezentowaną w każdym przypadku koncepcją teologiczną. Jednak bliższe spojrzenie szybko ujawnia, jak wielkie są różnice między poszczególnymi koncepcjami, jak różne są teologiczne zainteresowania i cele oraz jak rozmaite są tworzone i projektowane powiązania z reformatorską tradycją teologiczną. Jeżeli chce się – uprzedzając indywidualne dochodzenie – sformułować coś w rodzaju wspólnego mianownika „teologii krzyża”, która jednak pojawia się jedynie w postaci bardzo różnych koncepcji teologicznych, to można powiedzieć, że to pojęcie stoi w programie teologicznym, który... czyni z krzyża Chrystusa punkt wyjścia i centrum wszelkiej mowy o Bogu i człowieku oraz toposów związanych z relacją Boga i człowieka -...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Osiandriański spór o naukę o usprawiedliwieniu

Obraz
Andreas Osiander (1496-1552) Spór osiandryjski miał miejsce w okresie reformacji kościelnej w Niemczech. Została nazwana na cześć Andreasa Osiandra, który wywołał spór w latach 1550/51, kiedy w swojej teorii usprawiedliwienia domagał się „istotnej sprawiedliwości” nowego człowieka. Powinno to oznaczać, że usprawiedliwienie człowieka przed Bogiem polega na tym, że Chrystus, jako odwieczne Słowo Boże, jest rzeczywiście obecny w człowieku i że w ten sposób człowiek staje się sprawiedliwy dzięki sprawiedliwości Chrystusa. Reformator norymberski Andreas Osiander został mianowany w 1549 roku przez księcia pruskiego Albrechta Hohenzollerna na profesora teologii na nowo założonym w 1544 roku uniwersytecie w Królewcu. Książę skłaniał się ku jego podejściu doktrynalnemu. Spór o nauczanie Osiandra nie zakończył się jednak po jego śmierci w 1552 roku, lecz dotyczył teologów, książąt i wiernych aż do około 1566 roku. Większość luterańska pod przywództwem Filipa Melanchtona oskarżyła Andreasa Osiand...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej