Marcin Luter w cytatach

W poprzedniej części opisałem biblijne źródła motywu Judensau oraz jego rozwόj w średniowiecznej Europie ( TUTAJ ). W swoich badaniach Isaiah Shachar zlokalizował 37 rzeźb „Judensau”, w tym co najmniej pięć, które nie istnieją lub już nie istnieją, z niepotwierdzonych źródeł drukowanych: - w Aschersleben: na zniszczonej bramie miejskiej, zwanej lokalnie „Sautor” z płaskorzeźbą świni, miała uniemożliwić powrót wypędzonych w 1494 roku Żydów; - w gospodach w Dessau, aby uniemożliwić berlińskim Żydom odwiedzanie; - w Diesdorfie; - w głównym kościele w Köthen (Anhalt); - w Torgawie. Twierdzenie, że w katedrze we Freising znajdowało się „Judensau”, o którym krążyły pogłoski w latach 1856–1921, zostało obalone w 1995 roku. Przykłady wspomniane przez Shachara we Friedbergu (Hesja) i Heidingsfeld są również fikcyjne.  4. Zmiana znaczenia motywu Judensau Motyw Judensau w Brandenburg an der Havel Najstarszym znanym „Judensau” jest płaskorzeźba powstała około 1230 roku na kapitelu kolumny w k...

Łukasz Cranach Starszy, portret dziewczynki, 1520 Ze względu na bliskość narodzin Magdaleny i śmierci Elżbiety, Magdalena nabiera w okresie prenatalnym znaczenia jako pocieszenia dziecka danego przez Boga (WA BR 5, 1310, 9f.; WA BR 5, 1415, 1-3; WA BR 5, 1417,4-6). Magdalena urodziła się 4 maja 1529. Marcin Luter poprosił Mikołaja von Amsdorfa, aby został jej ojcem chrzestnym. Oprócz syna Jana często wspomina się o nowo narodzonej córce Magdalenie (WA TR 1, 1032, 23-27, WA TR 3, 2882, 1-5.). Dodatkowo nadaje jej zdrobnienia np. Lenichen, Lenchen czy Lehnchen (WA BR 5, 1529, 94; WA BR 5, 1582, 3 i WA BR 6, 1908, 38) i pozdrawia ją w swoich listach (WA BR 5, 1476,19; WA BR 6, 1908,37-39), a także obserwuje i opisuje jej dziecięce cechy (WA TR 3, 2882,1-5; WA BR 10, 3794,31). Świadczą o tym listy, np. komentarz Lutra do portretu Magdaleny, który Katarzyna wysłała mu do twierdzy Coburg w 1530 roku, w którym Luter udzielał żonie wskazówek, jak odstawiać Magdalenę od piersi w sposób przyjazn...

Motyw Judensau w Europie Metafora zwierzęca „świnia Żydowska” („Judensau”) nawiązuje do motywu powszechnego w antyjudaistycznej sztuce chrześcijańskiej, który pojawił się w późnym średniowieczu. Miało ono na celu ostrzeżenie chrześcijan przed rzekomo diabelskimi obyczajami Żydów, wykluczenie ich, upokorzenie i wyszydzenie oraz oczernienie: w judaizmie świnia jest uważana za nieczystą i podlega religijnemu tabu żywieniowemu. Od 1230 roku udokumentowano, zwłaszcza w krajach niemieckojęzycznych, 48 płaskorzeźb, rzeźb, rzeźb czy malowideł ściennych z tym motywem, z czego do dziś zachowały się 43. Od XV wieku motyw ten pojawia się także w pismach drukowanych jako karykatura typu agresywnego, a od XIX stulecia także jako karykatura antysemicka. Od około 1819 roku pojawiają się niemieckojęzyczne obelgi „Judensau”, „Judenschwein” i „Saujude”. Propaganda narodowosocjalistyczna podjęła się tego podżegania i oszczerstw, przygotowując w ten sposób drogę Holokaustowi. Rze źba  po zewnętrznej st...

 1.   Kolonia Schlösslein w Rehweiler (1735-1745) Kolonia w Rehweiler. Foto: de.wikipedia.org Tak zwana kolonia Schlösslein w Rehweiler w Steigerwald w Dolnej Frankonii została założona jako osada społeczności pietystycznej. Kolonię założył w 1734 roku hrabia Ludwig Friedrich zu Castell-Remlingen. Wszystkie budynki są obecnie objęte ochroną zbiorową. Historia osady rozpoczyna się w 1720 roku. W tym samym roku hrabia Nikolaus Ludwig von Zinzendorf przejął rolę edukacyjną swojego młodszego kuzyna Ludwiga Friedricha zu Castell-Remlingen podczas pobytu w Castell w Dolnej Frankonii. W tym czasie obaj zbliżyli się do siebie jeszcze bardziej, tak że w październiku 1730 roku Ludwig Friedrich po raz pierwszy zatrzymał się w Herrnhut, założonym przez Zinzendorfa jako pietystyczna Wspólnota Braci. 12 lipca 1732 roku Ludwig Friedrich został uzanany za hrabiego Castell w Würzburg, musiał jednak dzielić władzę ze swoimi starszymi braćmi Karlem Friedrichem Gottliebem, Wolfgangiem Georgiem II...