Posty

Majątek Wachsdorf

Obraz
Napis na kamieniu pamiątkowym: „Zur Erinnerung an die Besitzerin des Guthofes Wachsdorf Katharina von Bora in der Zeit von 1546 bis 1552, Feb. 2002“ („Ku pamięci właścicielki majątku Wachsdorf Katarzyny von Bora w okresie od 1546 do 1552, luty 2002“) Katarzyna Luter, z domu von Bora, żona Marcina Lutra, młodsza od niego o 16 lat, nabyła majątek Wachsdorf, na południe od Łaby, aby po jego śmierci zająć się hodowlą zwierząt. Majątek, zdobyty latem 1546 roku jako lenno rycerskie dla synów, został ograbiony w listopadzie tego samego roku, prawdopodobnie w wyniku grabieży dokonanej przez najemników. Od 2002 roku ten krótki okres przejęcia nieruchomości upamiętnia kamień pamiątkowy. A przy drodze między Wittenbergą a Wachsdorf kolejny kamień upamiętnia fakt, że właściciel gospodarstwa Gottlieb Vehse został tam w 1871 roku uderzony piorunem. Literatura: M. Tietke, Wachsdorf - Kurzbesitz der Katharina von Bora.

Jak powstała Formuła Zgody (Formula Concordiae, FC)?

Obraz
Spotkanie w klasztorze w Berge Formuła Zgody miała na celu rozstrzygnięcie sporów, które powstały na terytoriach protestanckich po śmierci Marcina Lutra w 1546 roku, ponieważ Elektorat Saksonii podążał za łagodnym kierunkiem melanchtonicznym (filipizm), podczas gdy Ernestyńska Saksonia i Wirtembergia (Szwabia) reprezentowały ortodoksyjny luteranizm (gnezjoluteranie). Formuła Zgody (FC) miała na celu rozstrzygnięcie wewnątrzluterańskich sporów doktrynalnych i była próbą obrania „drogi środka”, via media. Formuła Zgody została zaprojektowana jako wewnątrzluterański dokument konsensusu. Teolog z Wirtembergii Jakob Andreae opowiadał się za zjednoczeniem luteran od 1567 roku i zyskał poparcie różnych terytoriów i ich czołowych teologów. Pierwszym etapem wstępnym była Konkordia Szwabska (Schwäbische Concordiae) autorstwa Andreae z 1573 roku, która została przerobiona na Konkordię Szwabsko-Saską rok pόźniej. Po upadku filipistów siłą napędową wysiłków w 1575 roku stała się Saksonia Elektora...

Hille Feicken

Obraz
Hille Feicken (?-1534), "Judyta z Münster" Feicken była córką najemnika z Wirdum. Nie wiadomo, kiedy dokładnie urodziła się Jej mąż Psalmus przyszedł na świat w Utrechcie. Mieszkali razem bez dzieci w domu ojca Hille w Sneek. Psalmus dowiedział się o królestwie anabaptystów w Münster. Na trzy tygodnie przed Hille udał się do tzw. Nowego Jeruzalem. Psalmus, pod wrażeniem rewolucyjnych warunków panujących w mieście, napisał w liście do żony, że powinna za nim pójść. Hille rozdała swój dobytek biednym ze Sneek i udała się do Münster, gdzie została ponownie ochrzczona. W imperium anabaptystów Hille Feicken, podobnie jak inne kobiety w mieście, pracowała przy wzmacnianiu murów miejskich. Wczesnym rankiem 16 czerwca 1534 roku Hille Feicken samotnie opuściła oblężone miasto podczas szturmu na Münster ( TUTAJ ). Jej celem było najpierw uwieść biskupa Franza von Waldeck, ktόry dowodził wówczas oblężeniem miasta, w oparciu o starotestamentowy topos Judyty i Holofernesa (Jdt 12), a nast...

Płaskorzeźby Judensau – część 3

Obraz
Rzeźba Judensau na Hauptplatz 16 (dzi ś w Muzeum Miejskim)  w Wiener Neustadt, ok. 1496 W poprzednich postach ( TUTAJ i TUTAJ ) opisano historię motywu „świni Żydowskiej” (niem. Judensau) oraz jego rozwoju od średniowiecza po czasy nazizmu II wojny światowej. 8. Judensau – kontynuacja W 1950 roku Karena Niehoff, „pół-Żydówka”, była głównym świadkiem w procesie przeciwko Veitowi Harlanowi, reżyserowi nazistowskiego filmu propagandowego z 1940 roku „ Jud Süß”. Oskarżyła go o nadanie scenariuszowi bardziej antysemickiego charakteru. Następnie publiczność obraziła i groziła jej, nazywając ją „żydowską świnią”, dlatego potrzebowała ochrony policji, a proces musiał być kontynuowany w tajemnicy. To oraz uniewinnienie Harlana odbiło się na całym świecie i często było postrzegane jako przejaw braku poradzenia sobie z przeszłością w Niemczech w okresie powojennym, tak że ówczesny kanclerz Konrad Adenauer publicznie ubolewał nad tym incydentem. Wyrażenia „Judensau”, „Saujude(s)”, „Judenschwe...

Marcin Luter, a pszczoły

Obraz
Pszczo ły. Foto: poradnikzdrowie.pl Dziś obchodzimy Światowy Dzień Pszczół, a więc będzie i o nich…Podobnie jak w przypadku wielu innych uczonych, natura jest nauczycielką dla Doktora Lutra na temat stworzenia i własnego życia. Wydaje się, że Reformator uważnie obserwował pewne kwestie dotyczące pszczół: rozróżnienie między szałwią, trutniem i pszczołą robotnicą, zachowanie roju rodziny pszczół oraz bitwę rojów. Niemniej jednak Luter nie wiedział wielu rzeczy na temat pszczół. Królowę nazwał rex apium („Król pszczół”). Szczególnie pszczoły są używane jako symbole życia w życiu codziennym i w Kościele. To pszczoła powinna służyć według niego jako doskonały wzór do naśladowania dla wszystkich uczonych i pisarzy. Mowa numer 368 (WA TR 6): Ludzka ślepota, czyli nierozpoznawanie dóbr fizycznych Boga. Doktor Martinus Luter przejechał kiedyś przez łąkę i powiedział: Teraz przyszło mi do głowy prawdziwe znaczenie tego słowa, gdy Bóg mówi przez Mojżesza do synów Izraela: „Dam wam ziemię opływa...

Struktura niedzielnej Mszy świętej - Liturgia słowa

Obraz
Rzymskokatolicka Liturgia słowa Czytania biblijne wg Kościoła Rzymskokatolickiego mają być "dłuższe, bardziej urozmaicone i lepiej dobrane" (Konstytucja o liturgii świętej Sacrosanctorum Concilium KL 35). Należy "obficiej zastawić dla wiernych stół słowa Bożego, szerzej otworzyć skarbiec biblijny", aby "w ustalonym przeciągu lat odczytać wiernym ważniejsze części Pisma świętego" (KL 51), ponieważ wtedy "Bóg przemawia do swego ludu, Chrystus w dalszym ciągu głosi Ewangelię" (KL 33). Nie ma liturgii, w której Bóg nic miałby słowa, którym zwołuje lud, jednoczy go, umacnia, oczyszcza i pozwala żyć. Jak ważna jest rola Słowa Bożego w liturgii i w życiu chrześcijańskim, zwięźle podają następujące słowa: "W czytaniach, które wyjaśnia homilia, Bóg przemawia do swego ludu, objawia mu tajemnicę odkupienia i zbawienia, i podaje mu pokarm duchowy, a sam Chrystus poprzez swoje słowo obecny jest pośród wiernych. Lud przyswaja sobie to Boże słowo przez śpi...

Płaskorzeźby Judensau – część 2

Obraz
W poprzedniej części opisałem biblijne źródła motywu Judensau oraz jego rozwόj w średniowiecznej Europie ( TUTAJ ). W swoich badaniach Isaiah Shachar zlokalizował 37 rzeźb „Judensau”, w tym co najmniej pięć, które nie istnieją lub już nie istnieją, z niepotwierdzonych źródeł drukowanych: - w Aschersleben: na zniszczonej bramie miejskiej, zwanej lokalnie „Sautor” z płaskorzeźbą świni, miała uniemożliwić powrót wypędzonych w 1494 roku Żydów; - w gospodach w Dessau, aby uniemożliwić berlińskim Żydom odwiedzanie; - w Diesdorfie; - w głównym kościele w Köthen (Anhalt); - w Torgawie. Twierdzenie, że w katedrze we Freising znajdowało się „Judensau”, o którym krążyły pogłoski w latach 1856–1921, zostało obalone w 1995 roku. Przykłady wspomniane przez Shachara we Friedbergu (Hesja) i Heidingsfeld są również fikcyjne.  4. Zmiana znaczenia motywu Judensau Motyw Judensau w Brandenburg an der Havel Najstarszym znanym „Judensau” jest płaskorzeźba powstała około 1230 roku na kapitelu kolumny w k...