Posty

Porządek kościelny (Kirchenordnung, Church Order, kyrkoordning, kirkeordning)

Obraz
Porządek kościelny Bugenhagena dla Pomorza z 1535 roku W niektórych ewangelickich Kościołach Krajowych w Niemczech porządek kościelny to nazwa konstytucji kościelnej, czasami zawierającej kościelne zasady życia. Ponadto porządek kościelny jest terminem technicznym określającym rzeczywiście nową grupę tekstów prawnych, które powstały w następstwie Reformacji. Począwszy od Niemiec, porządki kościelne pojawiły się następnie w całej Europie (np. w Szwajcarii i Francji jako ordonnances ecclésiastiques). 1. Wprowadzenie W miastach i terytoriach, które wprowadziły Reformację, odrzucenie jurysdykcji biskupiej i papieskiej oraz prawa kanonicznego stworzyło sytuację bezprawia, do którą wkraczali czasami spirytualiści o radykalnych, eschatologicznych i egalitarnych ideach. Wprowadzenie Porządków kościelnych zapoczątkowało fazę konsolidacji. Ponadto od końca XV wieku, w wyniku upadku władzy cesarskiej z jednej strony i upadku moralności w niektórych częściach Kościoła papieskiego z drugiej, ...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Reformacja na Lubelszczyźnie

Obraz
Sytuacja wyznaniowa w I Rzeczpospolitej (1573) 1. Luteranizm i kalwinizm W XVI wieku Lubelszczyzna, obejmująca ówczesne województwo lubelskie, wraz z głównym miastem Lublinem była jednym z najbardziej rozwiniętych gospodarczo regionów Polski. Rozkwitało rolnictwo oraz handel na skrzyżowaniu szlaków tranzytowych, co sprzyjało rozwojowi mieszczaństwa oraz bogaceniu się szlachty, które chętnie przyjmowały „nowinki religijne” z Zachodu. O roli Lublina świadczy ustanowienie tam siedziby Trybunału Koronnego w 1578 roku. Jeszcze przed wystąpieniem Marcina Lutra, w Polsce działał Biernat z Lublina (1465-1529), którego poglądy były zbieżne z późniejszym luteranizmem: uznawał tylko autorytet Biblii, odrzucając znaczenie Tradycji i decyzji papieży. Luteranizm został w połowie XVI w. przyjęty przez część mieszczan lubelskich, czemu sprzyjali starosta lubelski Stanisław Gabriel Tęczyński i jego syn Jan Chrzciciel. Szybko powstały w Lublinie zbory protestanckie, do których należała również znaczna c...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Krytyka mszy jako bezkrwawej ofiary

Obraz
Kości ό ł w Tinglev, Dania Po łudniowa 1. Ewangelicyzm tradycji augsburskiej   Według luterańskiego poglądu Wieczerza Pańska jest sakramentem, a zatem „znakiem i świadectwem” woli Bożej, przez którą z jednej strony budzi się wiara, a z drugiej ją umacnia. Jednocześnie sakramenty również wymagają wiary, gdyż tylko wiara może w sakramencie osiągnąć zbawcze działanie. Zarόwno pisma wyznaniowe Kościołόw ewangelicko-luterańskich, jak i traktat Marcina Lutra „O niewoli babilońskiej Kościoła" ( TUTAJ ), będącym jednym z jego trzech pism programowych, krytykują rzymskokatolickie rozumienie Eucharystii, cytując fragmenty Biblii Nowego Testamentu na temat Sakramentu Ołtarza. Doktryna o przeistoczeniu (transsubstancjacja) zostaje odrzucona, ponieważ jest czysto filozoficznym modelem wyjaśniającym i nie ma podstaw biblijnych. Podobnie ofiara Mszy świętej, którą kapłan składa Ojcu w sposób bezkrwawy, zostaje odrzucona na tej podstawie, że ofiara Chrystusa na krzyżu została dokonana raz n...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Łyżka podróżna Lutra

Obraz
W zbiorach muzealnych zamku Wartburg znajduje si ę przedmiot u ż ywany przez Marcina Lutra. Łyżka jest wykonana ze srebra, ale pozłacana i została wykonana około 1525 roku. Na jej powierzchni widać Ukrzyżowanego. Łyżka z wersetami biblijnymi po łacinie i hebrajsku była prezentem od Marcina Lutra dla jego przyjaciela Caspara Aquili, który pracował nad tłumaczeniem Biblii w latach 1524–1527.
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Starania o ujednolicenie pojmowania Chrystusa w Komunii, czyli o dyspucie w Marburgu

Obraz
Zamek landgraf ów  w Marburgu Dysputa religijna w Marburgu odbywała się na tamtejszym zamku od 27 września do 4 października 1529 roku na zaproszenie landgrafa Filipa Wielkodusznego. W 1526 roku na synodzie w Hombergu wprowadził on Reformację na swoim terytorium. W 1527 roku założył uniwersytet w Marburgu. Był to drugi (po Legnicy) założony uniwersytet protestancki. Landgraf heski prowadził politykę sojuszu antyhabsburskiego, mając na celu wydarcie Wirtembergii z rąk Habsburgów i przywrócenie w Stuttgarcie wygnanego księcia Wirtembergii Ulryka, którego przyjął na swój dwór. Potwierdzenie edyktu wormskiego w podczas Drugiego Sejmu Rzeszy w Spirze (1529) otworzyło przed Filipem nowe możliwości sojuszu. Ostre pożegnanie z Sejmem Rzeszy było powodem protestu w Spirze 19 kwietnia 1529. Następnie kilka protestujących stanów cesarskich połączyło się, aby utworzyć tymczasowy sojusz w Konwencji Spirskiej: Filip Wielkoduszny, elektor Saksonii Jan Stały i miasta Strasburg , Norymberga i Ulm. ...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Elementy Niemieckiej Mszy Marcina Lutra z 1526 roku

Obraz
Pieśń na wejście lub introit (psalm wprowadzający) – WA 19,80,25-86,5 Reformator poleca zostawić szaty liturgiczne, paramenty ołtarza i świece (WA 19,80,26). Jednocześnie upomina, by ksiądz nie odwracał się ciągle do ludu (WA 19,80,28-30). Na rozpoczęcie mszy należy odśpiewać pieśń lub psalm po niemiecku. Jako przykład introitu podaje „Ich will Herrn loben allezeit” (Chcę chwalić Pana w każdy czas, WA 19,81). Kyrie Eleison – WA 19,86,6-12 Potem następuje odlewanie: „Kyrie eleison, Christe eleison, Kyrie eleison (bez tłumaczenia greckich fraz na niemiecki; WA 19,86,6-12). Modlitwa zbiorowa (kolekta, oratio) – WA 19,86,13-87,2 Liturg odśpiewuje oratio unisono (WA 19,86,13). To sposób wykonania utworu muzycznego (lub jego fragmentu) polegający na zgodnym wykonaniu przebiegu melodycznego przez całą orkiestrę lub grupę instrumentów w interwale oktawy czystej albo prymy czystej: „Allmächtiger Gott, der du bis tein Beschützer aller, die auf dich hoffen, an welche Gnade niemand es vermag no...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej