Posty

Wyświetlanie postów z luty, 2023

Rozwόj kalwinizmu na ziemiach polskich w XVI wieku

Obraz
 1. Wprowadzenie List Jana Kalwina do zboru kalwińskiego w Wilnie zawierający potępienie antytrynitarskich poglądów Jerzego Blandraty. 9.10.1561, Genewa Kalwinizm, co charakterystyczne dla ziem polskich, przyjmowała przede wszystkim szlachta. Atrakcyjne były demokratyczne założenia doktryny i organizacja Kościoła kalwińskiego z dużym udziałem świeckich, czyli w warunkach polskich szlachty, w zarządzaniu Kościołem. Hasła demokratycznej opozycji antykrólewskiej i wolności szlacheckiej znalazły podłoże w tym nurcie. Prostota i skromność liturgii kalwińskiej zachęcały szlachtę do przechodzenia na to wyznanie. Nie bez znaczenia było przejmowanie przez szlachtę ziemi kościelnej i utrzymywanie skromnych zborów kalwińskich. Szlachta kalwińska stanowiła trzon obozu egzekucyjnego. Kalwinizm wśród szlachty znalazł zwolenników w Małopolsce a także na Litwie, gdzie opiekunami byli Radziwiłłowie birżańscy i stał się trzecim – po katolicyzmie i prawosławiu – wyznaniem, jeśli chodzi o liczebn...

Luter na łożu śmierci w obrazach warsztatu Cranachόw

Obraz
W tegoroczn ą rocznic ę ś mierci doktora Marcina Lutra chcia ł bym przypomnie ć obrazy zwi ą zane z motywem jego odej ś cia. Wittenberski Reformator by ł przyjacielem Ł ukasza Cranacha Starszego. Wizerunki Lutra (obrazy, wydrukowane na ulotkach, pismach) s ł u ż y ł y szerzeniu idei reformacyjnych, a moment jego ś mierci mia ł potwierdza ć s ł uszno ść obranej drogi. Odnowiciel Ko ś cio ł a jest ubrany w bia łą szat ę , zgodnie z opisem ś mierci autorstwa Justusa Jonasa ( TUTAJ ), le ż y spokojnie jak gdyby odszed ł w Panu. Ma łagodny wyraz twarzy jak gdyby zasn ął , a nie umar ł  – jak gdyby był „pośrodku życia”. Właśnie taka postawa miała inspirować chrześcijanki i chrześcijan do całkowitego zawierzenia się Bogu i pobudzać do refleksji nad skończonością ziemskiego życia. Ł ukasz Cranach Starszy, Luter na łożu śmierci, 1546 Z warsztatu Ł ukasza Cranacha Starszego, 1546   Ł ukasz Cranach M łodszy, Luter na łożu śmierci, 1574 Z warsztatu Ł ukasza Cranach...

CIEKAWOSTKA REFORMACYJNA: Portrety Marcina Lutra

Obraz
Marcin Luter w XVI i...XXI wieku. Foto: archiv.elk-wue.de Marcin Luter jest jedną z najczęściej portretowanych postaci w historii świata. Mówi się, że tylko za życia Reformatora powstało około 500 obrazów, z czego ok. 300 w warsztacie Łukasza Cranacha Starszego. Taki zasięg jest bezprecedensowy, zwłaszcza że sam portret był nadawany tylko wysokiej szlachcie i dostojnikom kościelnym, a czasami patrycjuszom i zamożnym mieszczanom prawie do czasów Lutra. Seryjna produkcja obrazów przez warsztat Cranacha była od dawna oceniana w historii sztuki jako proces artystycznie gorszy. Jednak ocena ta nie odpowiada postrzeganiu tej pracy w XVI wieku. Christoph Scheurl (1481-1542), profesor i rektor założyciel Uniwersytetu w Wittenberdze, cenił obrazy Cranacha za ich żywotność. Jego zdaniem nie można odróżnić namalowanego portretu od żywej osoby i gdy widzi się jej portret, wydaje się, że ma się tę osobę przed sobą. Scheurl nazwał malarza Pictor cellerimus ( najszybszy lub bardzo szybki malarz )...

Spacer po Wittenberdze – część 2

Obraz
Gł ό wnymi ulicami starόwki wittenberskiej są Collegienstraße i Coswiger Straße, pomiędzy ktόrymi są usytuowane zabytkowe budynki miasta. Poznajmy je podczas tego fotograficznego spaceru! Ogrόd Lutra (Luthergarten) z krzyżem i sercem jako centralnym motywem Rόży Lutra Ogr ό d Lutra widziany z lotu ptaka. Zdj ę ie: evangelisch.de Starόwka w Wittenberdze po zachodzie słońca Fragment pomnika Marcina Lutra z 1821 roku na Placu Miejskim Fragment pomnika Filipa Melanchtona  z 1865 roku na Placu Miejskim Panorama LUTHER 1517 – Wittenberg 360° Specjalny projekt powstał w Wittenberdze na 500-lecie Reformacji w 2017 roku. Pokazano panoramicznie miasto sprzed pięciu wiekόw. Podczas zwiedzania ożywają takie postaci jak Marcin Luter, Filip Melanchton, Katarzyna von Bora, Cranachowie i Justus Jonas. Instalacji patronuje Margot Käßmann, Ambasadorka Jubileuszu Reformacji Ewangelickiego Kościoła w Niemczech (EKD). Panorama będzie prezentowana w Wittenberdze do 2024 roku. Artysta Yadegar Asisi kon...

Spacer po Wittenberdze – część 1

Obraz
Gł ό wnymi ulicami starόwki wittenberskiej są Collegienstraße i Coswiger Straße, pomiędzy ktόrymi są usytuowane zabytkowe budynki miasta. Poznajmy je podczas tego fotograficznego spaceru! Collegienstraße (na prawo) i Coswiger Straße (na lewo) widziane z wieży Kościoła Zamkowego Czarny Klasztor, dawny klasztor augustia ński (nazwa od koloru szat mnisich) i dom Marcina Lutra  Dom Filipa Melanchtona Leurocea, budynek Uniwersytetu w Wittenberdze Dom Hamleta (Hamlethaus) W 1504 roku budynek, obecnie znany jako Hamlethaus, był wymieniany jako borsen (bursa), w 1507 roku jako Bursa Merkurego (Bursa Mercurii), w ktόrej odbywały się w nim wykłady prawnicze dla studentów tutejszego uniwersytetu. Dom został później przekształcony w łaźnię. Zgodnie z tradycją bohater dramatu Williama Szekspira „Hamlet” miał studiować w Wittenberdze i mieszkał w tym domu. Pierwotny budynek został rozebrany w 1904 roku i zastąpiony nowym, który zachował charakterystyczną konstrukcję szczytu z pierwowzoru. Poni...